• მთავარი
  • პროდუქტები
  • ბლოგი
  • კომპანია
  • კონტაქტი

ბლოგი

რა სიხშირით უნდა გადავუხადოთ თანამშრომლებს ხელფასი

რა სიხშირით უნდა გადავუხადოთ თანამშრომლებს ხელფასი

ყველა ბიზნესის ისტორიაში დგება მომენტი, როდესაც პასუხი უნდა გაეცეს იმ დიდ შეკითხვას, რომელიც თავიდან ტრივიალურადაც შეიძლება ჟღერდეს: რა სიხშირით უნდა გადავუხადოთ თანამშრომლებს ხელფასები? ამ კითხვაზე პასუხი არა მხოლოდ საქართველოს შრომის კოდექსის, არამედ პრაქტიკული მიზნების გამოცაა მნიშვნელოვანი.

ოთხი ფაქტორი სიხშირის დასადგენად

ხელფასის გადახდის პერიოდით ყველა რომ შეძლებისდაგვარად კმაყოფილი იყოს, ოთხი ფაქტორი უნდა გაითვალისწინოთ:

  1. თანამშრომლების პრეფერენცია: თქვენს თანამშრომლებს შეიძლება მაქსიმალურად ხშირად ერჩივნოთ ხელფასების აღება. მაგალითად, თუ ადამიანი საათობრივად მუშაობს და დაბალი ხელფასი აქვს, მისთვის ხელფასის თვეში ერთხელ აღება, ალბათ, დიდ პრობლემას წარმოადგენს.

  2. დანახარჯი და დრო: რამდენი ხანი გჭირდებათ ხელფასების დასათვლელად? ეს პროცესი თუ ბევრი დროის წამრთმევია ხელით მუშაობის გამო, ხელფასის ხშირად (მაგალითად, ყოველდღიურად) გაცემა შეიძლება ზედმეტ ხარჯს წარმოადგენდეს.

  3. ფულადი სახსრები და აღრიცხვის სირთულე: თქვენი კომპანიის ფულადი სახსრების მოძრაობიდან გამომდინარე, შეიძლება ხელფასების ხშირად, ან პირიქით – უფრო იშვიათად გაცემა გერჩივნოთ. ხელფასების გადახდა თქვენს სამუშაო გეგმაში უნდა ჩაჯდეს: უნდა გაითვალისწინოთ როდის შეძლებთ ხელფასების გაცემას ყველაზე მარტივად. მაგალითად, შეიძლება კვირაში ერთხელ გასაცემი თანხა ადვილად დააგროვოთ, მაგრამ თვეში ერთხელ ეს გაგიჭირდეთ. შეიძლება პირიქითაც მოხდეს: კლიენტებისაგან თანხებს თვის ბოლოს იღებდეთ და, შესაბამისად, ხელფასების ერთიანად გადახდა გერჩივნოთ თვის ბოლოს. რაც შეეხება აღრიცხვას, რაც უფრო მოწესრიგებულია პროცესები, მით უფრო ნაკლებია ლოჯისტიკური პრობლემები, ხოლო როდესაც ეს პროცესი კარგად დაგეგმილი არაა, მაშინ თქვენს ბუღალტერს ღამეების გათენება შეიძლება დასჭირდეს ხელფასების დასათვლელად.

  4. შრომის კოდექსი: საქართველოს შრომის კოდექსის მიხედვით, დამსაქმებლებმა ხელფასები, სულ მცირე, თვეში ერთხელ უნდა გადაუხადონ თავიანთ დასაქმებულებს. ეს ნიშნავს იმას, რომ თუ თქვენ მოგინდებათ თქვენს თანამშრომლებს ყოველ საათში გადაუხადოთ შრომის ანაზღაურება, ამის სრული უფლება გექნებათ, მაგრამ თუ ხელფასის გაცემას ორ თვეში ერთხელ დააპირებთ, ეს კოდექსის დარღვევა იქნება.

სიხშირის ყველა ვარიანტი კრიტერიუმების მიხედვით

ახლა განვიხილოთ პირველი კრიტერიუმი, ანუ თანამშრომლების პრეფერენცია სხვადასხვა პერიოდით ხელფასის გადარიცხვის დროს. შემდეგ კი მეორე და მესამე კრიტერიუმებს გავარჩევთ. (შრომის კოდექსს აღარ ვახსენებთ, რადგან თითოეული პერიოდი, რომელსაც გავარჩევთ, კოდექსით დაშვებულია).

პირველ რიგში ვისაუბროთ თანამშრომლების პრეფერენციაზე. ის ადამიანის შემოსავლების მიხედვით იცვლება. მაგალითად, თუ დასაქმებული საათობრივად მუშაობს და დაბალი ხელფასი აქვს, ხშირად, მას ურჩევნია, რომ ხელფასებს შორის მინიმალური პერიოდი იყოს. ანუ, მათთვის უკეთესია, თუ ხელფასს ყოველი დღის ან კვირის ბოლოს აიღებენ, რადგან ერთთვიანი/ორკვირიანი ლოდინი დაბალ ხელფასზე მომუშავე ადამიანებს ფინანსურ პრობლემებს შეიძლება უქმნიდეს ან უუარესებდეს.

თუმცა, სხვა თანამშრომლებისთვის ეს ალტერნატივა, სავარაუდოდ, სასურველი არაა და მათ უმეტესად ურჩევნიათ თვეში ორჯერ ან ორ კვირაში ერთხელ აიღონ ხელფასი, რათა მთელი ხელფასი ყოველდღიურად, ნელ-ნელა, არ „გაანიავონ“.

ორ კვირაში ერთხელ ჩარიცხული ხელფასი ბევრგან ყველაზე სასურველი ვარიანტია, მაგალითად, აშშ-ში დასაქმებულების უმეტესობას ასე უხდიან. საქართველოს სიტუაცია, ალბათ, ცოტა სხვანაირადაა. რაც უფრო დიდია ხელფასი, მით მეტია შანსი, რომ ადამიანს თვეში ერთხელ უნდოდეს ხელფასის აღება და არა ორ კვირაში ერთხელ. თუმცა, ამ ორიდან არცერთია აშკარად გამორჩეული ალტერნატივა, რომელსაც მოსახლეობის უმრავლესობა ანიჭებს უპირატესობას.

„თვეში ორჯერ“ და „ორ კვირაში ერთხელ“ სინონიმები არაა. ორ კვირაში ერთხელ ხელფასის ჩარიცხვის დროს ხელფასი განსაზღვრულ დღეს ირიცხება (მაგალითად, ყოველ მეორე პარასკევს). ხოლო თვეში ორჯერ როცა ირიცხება ხელფასი, მაშინ განსაზღვრული უკვე თარიღებია (მაგალითად, ყოველი თვის 15 და 30 რიცხვები).

გარდა ამისა, ორ კვირაში ერთხელ ანაზღაურების აღების დროს დასაქმებულებს წელიწადში ხელფასის 26 დღე აქვთ (365/14≈26). რაც ნიშნავს, რომ ძირითადად, თვეში ორჯერ იღებენ ხელფასს, მაგრამ ორი თვე აქვთ ისეთი, როდესაც ხელფასის აღება სამჯერ უწევთ. ეს „ბონუს“ თვეები დასაქმებულებს ძალიან უყვართ, ბუღალტრებს – ნაკლებად, რადგან აღრიცხვის მიზნებისთვის აუცილებელია სახელფასო ხარჯების შესაბამის თვეზე მიკუთვნება, რაც თვეში ორჯერ/ერთხელ გადახდის დროს პრობლემას არ ქმნის. თვეში სამჯერ ხელფასის გაცემის შემთხვევაში აუცილებლად იქნება ისეთი კვირა, რომლის ნაწილიც ერთ თვეშია, ნაწილი კი – მეორეში. ასეთ დროს ბუღალტერს გაცემული თანხის შესაბამისად გადანაწილება მოუწევს, რომ ხარჯები სწორად იყოს აღრიცხული. გარდა ამისა, ორ კვირაში ერთხელ ხელფასების გამოთვლა, თვეში ერთხელ/ორჯერ გამოთვლასთან შედარებით, უფრო დიდი დროის წამღებიცაა.

რაც შეეხება დანარჩენ ორ კრიტერიუმს, სიტუაცია ასეთია:

 

ყოველდღიური გადახდა

  • დანახარჯი და დრო: ყველაზე მეტად ხარჯიანი;
  • ფულადი სახსრები და აღრიცხვის სირთულე: ყველაზე რთულად შესრულებადი.

ყოველკვირეული გადახდა

  • დანახარჯი და დრო: ყოველდღიურთან შედარებით ნაკლებად, მაგრამ ყველა შემდეგ ალტერნატივასთან შედარებით ხარჯიანი;
  • ფულადი სახსრები და აღრიცხვის სირთულე: ყოველდღიურთან შედარებით ნაკლებად, მაგრამ ზოგადად ძალიან რთულად შესრულებადი.

ორ კვირაში ერთხელ გადახდა

  • დანახარჯი და დრო: ყოველკვირეულსა და ყოველდღიურზე ნაკლებად ხარჯიანი;
  • ფულადი სახსრები და აღრიცხვის სირთულე: საკმაოდ რთულია და დეპარტამენტებს შორის კოორდინაციას მოითხოვს (ბუღალტრებსა და HR-ებს შორის).

თვეში ორჯერ გადახდა

  • დანახარჯი და დრო: ორ კვირაში ერთხელ გადახდაზე ნაკლებად ხარჯიანია. თუმცა, მეორეს მხრივ, ამ პერიოდით გადახდის დროს ხელფასის დღე არასამუშაო შეიძლება იყოს. ასეთ დროს ორი ვარიანტია: თუ, ვთქვათ, ხელფასის დღე კვირას უწევს, მაშინ ბუღალტერმა ხელფასი ან პარასკევს უნდა გადარიცხოს, ან ორშაბათს. ერთ შემთხვევაში ხელფასს დროზე ადრე გასცემთ, რამაც აღრიცხვაში პრობლემები შეიძლება გამოიწვიოს, მეორე შემთხვევაში კი - გვიან, რაც თანამშრომლების უკმაყოფილებას გამოიწვევს.
  • ფულადი სახსრები და აღრიცხვის სირთულე: ბუღალტრებს ეს ვარიანტი ურჩევნიათ ორ კვირაში ერთხელ ხელფასის თვლას, რადგან, როგორც უკვე აღვნიშნეთ, აღრიცხვის კუთხით უმეტეს შემთხვევაში პრობლემა არ ექმნებათ.

თვეში ერთხელ გადახდა

  • დანახარჯი და დრო: ყველაზე ნაკლები დროის წამღებია და შესაბამისად დამსაქმებლისთვის ყველაზე იაფი გზაა.
  • ფულადი სახსრები და აღრიცხვის სირთულე: ხელფასის წელიწადში 12-ჯერ გაცემა ლოჯისტიკურადაც ყველაზე იოლი სამართავია.



რეალურად, არ არსებობს არჩევანი, რომელიც ყველას დააკმაყოფილებს. გადახდის პერიოდულობის არჩევის დროს თქვენ უბრალოდ უნდა სცადოთ გაითვალისწინოთ ზემოთ აღნიშნული კრიტერიუმები და სხვადასხვა მხარეების ინტერესები დააბალანსოთ.

გაყიდვები : +995 322 10 88 10
contact@vaba.co